ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಷೇರುಗಳು (Shares) ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತೊಂದು ಹೂಡಿಕೆ ಸಾಧನವೆಂದರೆ Bonds.
ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿ ನಿಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು Bondsಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತವೆ. ಕಾರಣ, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಿರ ಆದಾಯ (Fixed Income) ನೀಡುವ ಹೂಡಿಕೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ Bonds ಎಂದರೇನು, Bond Market ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, Government Bond ಮತ್ತು Corporate Bond ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, Bondsನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಲಾಭ-ಅಪಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆರಂಭಿಕರು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
Bond ಎಂದರೇನು?
Bond ಎಂದರೆ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Debt Security).
ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನೀವು ಒಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಸಾಲವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೀರಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವರು ನಿಮಗೆ ನಿಗದಿತ ಬಡ್ಡಿ (Interest) ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ ಮೂಲ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಂದರೆ:
Shares ಖರೀದಿಸಿದರೆ ನೀವು ಕಂಪನಿಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗುತ್ತೀರಿ.
Bonds ಖರೀದಿಸಿದರೆ ನೀವು ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಣ ಸಾಲ ನೀಡಿದವರಾಗುತ್ತೀರಿ.
Bond Market ಎಂದರೇನು?
Bond Market ಎಂದರೆ Bondsಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.
ಇಲ್ಲಿ:
ಸರ್ಕಾರಗಳು
ಕಂಪನಿಗಳು
ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು Bondsಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈ Bondsಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುವ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
Bonds ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ?
ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡೋಣ.
ಒಂದು ಕಂಪನಿ ₹10,000 ಮುಖಬೆಲೆಯ (Face Value) Bond ಹೊರಡಿಸಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಹೂಡಿಕೆ: ₹10,000
ವಾರ್ಷಿಕ ಬಡ್ಡಿ: 8%
ಅವಧಿ: 5 ವರ್ಷ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಿಮಗೆ ₹800 ಬಡ್ಡಿ ಸಿಗಬಹುದು.
5 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ:
ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ₹10,000 ವಾಪಸ್
ಜೊತೆಗೆ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ
Bonds ಯಾಕೆ ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಸರ್ಕಾರ
ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ
ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳು
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು
ಕಂಪನಿಗಳು
ವ್ಯವಹಾರ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಹೊಸ ಕಾರ್ಖಾನೆ
ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು
ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ
Bondನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
1. Face Value
Bondನ ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯ.
2. Coupon Rate
Bond ಮೇಲೆ ನೀಡುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಡ್ಡಿದರ.
3. Maturity Date
Bond ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ದಿನಾಂಕ.
4. Issuer
Bond ಹೊರಡಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರ.
5. Yield
Bondನ ನಿಜವಾದ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
Bondsಗಳ ವಿಧಗಳು
Government Bonds
ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸುವ Bonds.
ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದ ಹೂಡಿಕೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯಾವುದೇ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟದ ಅಪಾಯ ಇರುತ್ತದೆ.
Corporate Bonds
ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರಡಿಸುವ Bonds.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ Government Bondsಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದರೂ, ಅಪಾಯವೂ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು.
Municipal Bonds
ನಗರಸಭೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೊರಡಿಸುವ Bonds.
Government Bond ಮತ್ತು Corporate Bond ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
| Government Bond | Corporate Bond |
|---|---|
| ಸರ್ಕಾರ ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ | ಕಂಪನಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ |
| ಅಪಾಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ | ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಹುದು |
| ಬಡ್ಡಿ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ | ಬಡ್ಡಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು |
| ಸ್ಥಿರತೆ ಹೆಚ್ಚು | ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ |
Bond Yield ಎಂದರೇನು?
Bond Yield ಎಂದರೆ Bondನಿಂದ ಸಿಗುವ ನೈಜ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ.
Bond ಬೆಲೆ ಏರಿದರೆ Yield ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
Bond ಬೆಲೆ ಇಳಿದರೆ Yield ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ Bond Price ಮತ್ತು Yield ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ.
Bondsನ ಲಾಭಗಳು
ನಿಯಮಿತ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ
ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊ ವೈವಿಧ್ಯ
ಷೇರುಗಳ ಜೊತೆಗೆ Bonds ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಹೂಡಿಕೆ ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕಡಿಮೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ
ಬಹುತೇಕ Bondsಗಳು ಷೇರುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಮೂಲ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ
Maturity ನಂತರ ಮೂಲ ಹಣ ವಾಪಸ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ (Issuer ತನ್ನ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ).
Bondsನ ಅಪಾಯಗಳು
Credit Risk
Bond ಹೊರಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗುವ ಅಪಾಯ.
Interest Rate Risk
ಬಡ್ಡಿದರ ಏರಿದಾಗ ಹಳೆಯ Bondsಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಇಳಿಯಬಹುದು.
Inflation Risk
ದುಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ Bondನ ನೈಜ ಆದಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.
Liquidity Risk
ಕೆಲವು Bondsಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.
Credit Rating ಎಂದರೇನು?
Rating ಸಂಸ್ಥೆಗಳು Bondsಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತಮ Rating ಇರುವ Bonds ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
Rating ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು.
Bonds ಮತ್ತು Fixed Deposit (FD) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
| Bonds | Fixed Deposit |
|---|---|
| ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಬಹುದು | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ |
| ಬೆಲೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು | ಮೌಲ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ |
| Yield ಬದಲಾಗಬಹುದು | ಬಡ್ಡಿದರ ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ |
| ಕೆಲವು Bondsಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು | ಬ್ಯಾಂಕ್ FD ನಿಯಮಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ |
Bonds ಮತ್ತು Shares ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
| Bonds | Shares |
|---|---|
| ಸಾಲದ ಸಾಧನ | ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಾಲು |
| ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ | ಲಾಭಾಂಶ (Dividend) ಮತ್ತು Capital Gain ಸಾಧ್ಯತೆ |
| ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯ | ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರತೆ ಇರಬಹುದು |
| ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ | ಅವಧಿಯ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ |
ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪುಗಳು
ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿ ಇದೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ Bond ಖರೀದಿಸುವುದು.
Credit Rating ಪರಿಶೀಲಿಸದಿರುವುದು.
Bondನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸದಿರುವುದು.
Yield ಮತ್ತು Coupon Rate ಒಂದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು.
ಎಲ್ಲಾ ಹಣವನ್ನು ಒಂದೇ Bondನಲ್ಲಿ ಹೂಡುವುದು.
Bondsನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
Issuer ಯಾರು?
Credit Rating ಹೇಗಿದೆ?
Maturity ಎಷ್ಟು?
Yield ಎಷ್ಟು?
ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ?
ನಿಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಗುರಿಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
Frequently Asked Questions (FAQs)
Bond ಎಂದರೇನು?
Bond ಎಂದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ.
Bonds ಸುರಕ್ಷಿತವೇ?
ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮಟ್ಟ Bondನ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು Issuerನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
Bondsನಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದೇ?
ಹೌದು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಬಡ್ಡಿದರ ಏರಿಕೆ ಅಥವಾ Issuerನ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಹೊಸಬರಿಗೆ Bonds ಸೂಕ್ತವೇ?
ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊ ಬಯಸುವವರಿಗೆ Bonds ಒಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಸಮಾರೋಪ
Bond Market ಎನ್ನುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. Bonds ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಯಾವುದೇ Bondನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದರ Credit Rating, Issuerನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, Yield, Maturity ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಸರಿಯಾದ ಅರಿವು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ Bonds ನಿಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆ ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಮತೋಲನ ನೀಡುವ ಸಾಧನವಾಗಬಹುದು.